Nieuwsbrief RoSA!


triest Rotterdam
Nieuwsbrief
Rotterdamse Sociale Alliantie,

netwerk tegen armoede

4 september 2010

mail@rosarotterdam.nl




BESTRIJDING ARMOEDE ONDER ZELFSTANDIGEN


glazenwasser 

Deze week kreeg RoSA! een boekje toegestuurd met als titel "Bestrijding van armoede onder zelfstandigen, gebruik minimaregelingen". In het kader van het Innovatie Programma Werk en Bijstand (IPW) van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de Gemeente Rotterdam door Stimulansz laten onderzoeken op welke manieren het gebruik van minimaregelingen door zelfstandigen vergroot kan worden en welke instrumenten daarvoor nodig zijn. Hieruit wat conclusies en aanwijzingen voor ondernemers die in de knel zijn gekomen in de afgelopen tijd.

 

Het idee van de kleine zelfstandige die van aanpakken weet, de juiste wegen kent en zijn financiën op orde heeft is over het algemeen juist. Maar niet alle zelfstandigen voldoen aan dit beeld. Zaken zoals een bedrijfsplan, een begroting en een evenwicht in de balanspositie tussen de onderneming en privé ontbreken soms. Ook waar je ondersteuning daarvoor kan krijgen. En dan is er ook vaak nog een taalbarrière om ten volle de wettelijke regelingen te begrijpen zoals bijzondere bijstand, het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz), de zorgtoeslag en de arbeidsongeschiktheidsverzekering, waarvoor overigens slechts 10% van de kleine zelfstandigen verzekerd is. En dan ligt er aan de kant van de Dienst SoZaWe ook nog het probleem om het juiste inkomen te bepalen, immers een werknemer heeft een loonbrief, maar een ondernemer ziet zijn inkomen en zijn vermogenspositie vaak pas bij het indienen van het jaarlijkse belastingbiljet.

 

Onbekend is het dat 10 tot 15% van de minima bestaat uit zelfstandigen en dat langdurige armoede vaker voortkomt onder zelfstandigen dan onder werknemers. Dat is een aanzienlijke groep, want in 2009 waren er meer dan 600 duizend zelfstandigen in Nederland. Zelfstandigen hebben een veel grotere kans op armoede dan werknemers door het ondernemersrisico dat ze nemen en doordat er geen opgebouwde buffer (meer) is om door slechte tijden heen te komen. Zij missen ook de bescherming van het minimumloon en cao-afspraken. Als we spreken over werkende armen dan zien we dat 37% van de zelfstandigen dat zijn, tegenover 18% van de werknemers. De armoede bij ondernemers geldt niet alleen voor starters, maar is verdeeld over de gehele groep, kort of al lang zelfstandig. Bij tuinders en boeren heeft 34% van de gezinnen een inkomen onder de lage inkomensgrens. In 95% van de agrarische bedrijven werken de gezinsleden mee.

 

Zelfstandigen maken veel minder gebruik van gemeentelijke minimaregelingen dan uitkeringsgerechtigden. De gemeenten slagen er niet in om arme zelfstandigen te traceren en te benaderen met informatie. Het niet-gebruik van voorzieningen komt volgens het Centraal Plan Bureau door onbekendheid van de regelingen, niet weten waar je recht op hebt, moeizame aanvraagprocedures, weerstand om gegevens bloot te geven, schaamte, trots en taalproblemen.

 

In principe is een minimuminkomen volgens de wet gegarandeerd. Het Bbz is een tijdelijke uitkering en wordt verstrekt als lening die moet worden terugbetaald als de zelfstandige daartoe in staat is. Er moet wel gedurende een redelijke termijn een levensvatbaar bedrijf zijn uitgeoefend. Voor oudere zelfstandigen is er de IOAZ, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikt gewezen zelfstandigen. Naast de Bbz en de IOAZ kennen we ook nog de Wet Werk en Inkomen Kunstenaars (WWIK).

 

De gemeente kent nog een aantal inkomensondersteunende regelingen, die ook zouden kunnen gelden voor zelfstandigen. Daarbij zou een uniform beleid voor het vaststellen van het inkomen en vermogen het voor de zelfstandige doorzichtiger maken of hij er gebruik van kan maken. Probleem bij de bijzondere bijstand is dat er geen doelgroepenbeleid meer mag worden gevoerd. Hierbij zou een regeling moeten worden bedacht waarbij voor bepaalde kosten samenhangende met het ondernemer zijn in feite toch de arme zelfstandige bereikt zou kunnen worden. Ook voor de langdurigheidtoeslag komen zij in principe in aanmerking. Kwijtschelding voor de gemeentelijke belastingen wacht op een ingangsdatum van een wetswijziging en geldt dan alleen voor de privé-belastingen van de ondernemer.

 

Verder zijn er de landelijke toeslagen en een middelingregeling van de belastingdienst, verschillende kapitaalsregelingen, een speciaal ZZP arrangement in Rotterdam in verband met de crisis, de  schuldhulpverlening en de hulp van “thuisadministratie”.

 

Het boekje “Bestrijding van armoede onder zelfstandigen” is te downloaden op www.stmulansz.nl (op het moment van het schrijven van dit artikel helaas nog niet).

Nadere informatie: www.szw.nl / www.gemeenteloket.szw.nl / www.kvk.nl / www.zzp-nederland.nl / www.antwoordvoorbedrijven.nl / www.eigenbaas.nl / www.rotterdam.nl/ondernemen en www.rotterdam.nl/rondkomen.